Hoe lang is PAGO en PMO geldig en hoe verleng je het?
Hoe lang is PAGO en PMO geldig en hoe verleng je het?
Een preventief medisch onderzoek (PMO) of een Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) is meestal drie jaar geldig. Je verlengt het door simpelweg op tijd een nieuwe afspraak in te plannen bij de bedrijfsarts, vaak via de arbodienst of preventiemedewerker van jouw bedrijf.
De driejaarlijkse check-up: waarom is dat?
Stel je voor dat je een auto hebt. Die laat je ook elke paar jaar keuren, niet waarom? Omdat er dingen kunnen veranderen. Misschien is er een band versleten of doet de rem het niet meer goed. Met je gezondheid is het eigenlijk hetzelfde. Je lichaam verandert, en je werk kan ook veranderen. Daarom is de standaardduur van een PMO of PAGO in Nederland meestal drie jaar.
Waarom precies drie jaar? Omdat dit een goede balans is. Te vaak (bijvoorbeeld elk jaar) is niet nodig voor de meeste mensen en kost het veel tijd en geld. Te lang wachten (vijf jaar of langer) is niet verstandig, omdat gezondheidsrisico’s dan ongemerkt kunnen groeien. De wet zegt niet precies "elke drie jaar", maar de praktijk en deskundigen raden dit aan om de gezondheid actueel te houden.
Let wel: dit is de standaard. Voor sommige specifieke beroepen is de geldigheid korter. Denk aan mensen die werken met gevaarlijke stoffen of straling. Voor hen kan een jaarlijkse check verplicht zijn.
Hoe werkt de verlenging in de praktijk?
Het verlengen van je PAGO of PMO is niet ingewikkeld. Je hoeft zelf geen formulieren in te vullen om je "abonnement" te verlengen. Het werkt meestal zo:
- Herinnering: Je werkgever of de arbodienst stuurt je een uitnodiging als het weer zover is. Dit gebeurt meestal na drie jaar.
- Afspraak maken: Je plant een afspraak in. Dit kan online of telefonisch.
- Onderzoek: Je gaat langs bij de bedrijfsarts. Soms is het een vragenlijst, soms een gesprek of een lichamelijk onderzoek.
- Resultaat: Je krijgt advies. Als je gezond bent, is dat fijn. Als er risico's zijn, bespreek je hoe je dit kunt voorkomen.
Het is een cyclus. Zodra je het onderzoek hebt gedaan, start de teller weer opnieuw voor de volgende drie jaar.
PAGO vs PMO: wat is het verschil voor jouw geldigheid?
In de praktijk gebruiken mensen deze termen door elkaar. Voor jou als werknemer of werkgever verandert er meestal niets aan de geldigheid. Of het nu PAGO of PMO heet, de bedoeling is hetzelfde: het voorkomen van ziekte.
Er is één groot verschil dat je moet weten. Een PMO (Preventief Medisch Onderzoek) is vaak vrijwillig. Je werkgever mag het aanbieden, maar het hoeft niet. Een PAGO (Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek) is vaak verplicht, vooral als de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) aantoont dat er risico’s zijn op de werkvloer.
Maar, en dit is belangrijk: de geldigheid blijft hetzelfde. Of je nu vrijwillig meedoet aan een PMO of verplicht wordt voor een PAGO, de arts zal altijd hetzelfde advies geven over de volgende afspraak. Meestal is dat dus na drie jaar.
Wanneer is een jaarlijkse keuring nodig?
De driejaarlijkse regel geldt niet voor iedereen. De overheid is strenger voor beroepen met hoge risico’s. Denk aan:
- Stralingswerkers: Mensen die werken met röntgenstraling of andere ioniserende straling. Zij moeten vaak jaarlijks worden gekeurd.
- Gezondheidswerkers: Sommige medewerkers in de zorg hebben jaarlijks een check nodig, bijvoorbeeld vanwege infectiegevaar.
- Professionele sporters: Ook zij hebben vaak intensievere en frequentere controles nodig.
Voor de gemiddelde kantoorwerker of winkelmedewerker geldt de driejaarlijkse termijn. Maar als je klachten hebt, mag je altijd eerder. De geldigheid is een maximum, geen minimum.
De rol van de RI&E bij de verlenging
Je kunt niet praten over PAGO en PMO zonder de RI&E te noemen. Dit is de Risico-Inventarisatie & Evaluatie. Het is een document waarin staat welke gevaren er zijn op jouw werkplek.
De RI&E bepaalt of je recht hebt op een PAGO. Als de RI&E aangeeft dat er geen risico’s zijn, kan een werkgever beslissen om alleen een PMO aan te bieden (vrijwillig). Als er wel risico’s zijn (bijvoorbeeld fysieke belasting, stress of gevaarlijke stoffen), is een PAGO vaak verplicht.
Wil je meer weten over hoe dit document werkt en hoe je het opstelt? Lees dan verder in Alles over RI&E en Arbobeleid: de complete gids voor 2025. Een goede RI&E zorgt ervoor dat de bedrijfsarts precies weet wat hij moet testen tijdens het onderzoek.
Wie bepaalt de geldigheid: de bedrijfsarts of de wet?
De wet zegt: "Periodiek". De bedrijfsarts bepaalt: "Hoe vaak is nodig?".
De bedrijfsarts kijkt naar jouw specifieke situatie. Als je in een kantoorruimte werkt met goede stoelen en weinig stress, is drie jaar prima. Als je in een lawaaierige fabriek werkt, zal de arts waarschijnlijk ook drie jaar aanhouden, maar misschien vaker een gehoortest doen.
De bedrijfsarts heeft de eindverantwoordelijkheid over het advies. De werkgever mag niet zeggen: "Je hoeft pas over vijf jaar weer". De arts bepaalt de medische noodzaak.
Stappenplan: hoe regel je de verlenging?
Ben je de tijd kwijtgeraakt? Of weet je niet meer wanneer je voor het laatst bent geweest? Volg deze stappen:
1. Check je dossier of e-mail
Kijk in je persoonlijke dossier of in oude e-mails naar de datum van je laatste onderzoek. De arbodienst stuurt vaak een herinnering, maar die kun je gemist hebben.
2. Vraag de preventiemedewerker
Elk bedrijf moet een preventiemedewerker hebben. Dit is vaak een collega die zich bezighoudt met veilig werken. Vraag hem of haar wanneer de volgende ronde is. Benieuwd wat zo iemand doet en kost? Check: Hoeveel kost preventiemedewerker in 2025?.
3. Neem contact op met de arbodienst
Bel of mail de arbodienst. Zij hebben de planning en kunnen direct een afspraak inplannen. Wil je weten wat de kosten en doorlooptijd zijn van zo’n dienst? Kijk hier: arbodienst: wat zijn de kosten en doorlooptijd?.
4. Plan de afspraak
Zorg dat je de afspraak maakt. Doe dit niet pas als je klachten krijgt, maar preventief.
Wat als je geen uitnodiging krijgt?
Is het al drie jaar (of langer) geleden en hoor je niets? Vraag erom. Het is jouw gezondheid. Als je in een risicovolle functie werkt, heeft je werkgever een verplichting om jou uit te nodigen. Als je in een niet-risicovolle functie werkt, is het vaak vrijwillig, maar mag je altijd zelf aangeven dat je graag een keuring wilt.
Twijfel je of jouw functie verplicht is? Op Is PAGO en PMO verplicht voor jouw bedrijf? vind je meer informatie over de verplichtingen per bedrijfssituatie.
Hoe houd je de geldigheid bij?
Het is slim om zelf een overzicht bij te houden. Je hoeft geen ingewikkelde software te gebruiken. Een simpele notitie in je telefoon werkt prima. Zet een herinnering voor over drie jaar.
Als werkgever is het handig om een systeem te hebben. Veel arbodiensten hebben portalen waar je kunt zien wie wanneer aan de beurt is. Dit voorkomt dat medewerkers vergeten worden.
De kosten van verlenging
Wie betaalt de verlenging? In de meeste gevallen de werkgever. Het is een investering in gezonde werknemers. Als je zelfstandig ondernemer bent (zzp’er), moet je het zelf regelen en betalen. Veel verzekeraars hebben pakketten voor zzp’ers die een PMO willen.
De kosten verschillen per onderzoek. Een simpele vragenlijst is goedkoper dan een uitgebreid gesprek met lichamelijk onderzoek. Vraag altijd vooraf wat de kosten zijn.
Tips voor een goed verlopen onderzoek
Om te zorgen dat de geldigheid van je onderzoek goed is, moet het onderzoek zelf goed verlopen. Hier wat tips:
- Wees eerlijk: De arts kan je alleen goed helpen als je vertelt wat je voelt en ervaart.
- Kom op tijd: Een onderzoek duurt meestal 30 tot 60 minuten.
- Neem de vragenlijst serieus: Soms krijg je deze thuisgestuurd. Neem de tijd om deze goed in te vullen.
- Vraag om uitleg: Begrijp je de uitslag niet? Vraag de arts om het uit te leggen in gewone taal.
Veelgestelde vragen over geldigheid
Is een PAGO altijd drie jaar geldig?
Nee, voor specifieke risico’s (zoals straling) is het korter. Voor de meeste algemene functies is het drie jaar.
Mag mijn werkgever eisen dat ik ga?
Als het in de RI&E staat en het is een verplicht PAGO, dan mag de werkgever dit eisen. Bij een vrijwillig PMO mag je weigeren.
Wat gebeurt er met mijn gegevens?
De bedrijfsarts heeft geheimhoudingsplicht. Hij of zij vertelt je werkgever niets over jouw gezondheid, alleen of je geschikt bent voor je werk en of er aanpassingen nodig zijn.
De geldigheid van je PAGO of PMO is dus vooral een moment om even stil te staan bij je gezondheid. Het is een kleine moeite voor drie jaar rust.