Hoeveel kost scope 3 emissies in 2025?

In 2025 kost het meten van scope 3 emissies vaak tussen de 2.500 en 15.000 euro, afhankelijk van de grootte van je bedrijf en de complexiteit van je keten. De exacte prijs hangt vooral af van hoeveel data je al hebt en welke methode je kiest.

Stel je voor dat je een grote zak boodschappen doet. Je betaalt aan de kassa, dat is duidelijk. Maar wat zit er allemaal in die zak? Waar komen de producten vandaan? Hoe zijn ze gemaakt? En wat gebeurt er met de verpakking als je klaar bent? Bij scope 3 emissies werkt het eigenlijk hetzelfde. Het gaat niet om de brandstof die je zelf in je auto giet (scope 1) of de stroom die je kantoor gebruikt (scope 2), maar om alles wat eromheen gebeurt. Het zijn de verbogen kosten en impact van je hele bedrijfsvoering, vaak verstopt in je toeleveringsketen.

Veel bedrijven schrikken van het concept scope 3. Het voelt groot, ingewikkeld en duur. Maar in 2025 is het niet langer optioneel voor veel organisaties. De druk vanuit overheden, investeerders en klanten neemt toe. Toch hoef je niet direct een fortuin uit te geven. In dit artikel kijken we naar wat het echt kost, hoe je het slim aanpakt en wat de valkuilen zijn. We gaan verder dan de basis en kijken naar de praktijk.

Waarom gaat het eigenlijk zo vaak over scope 3?

Veel bedrijven denken dat ze hun uitstoot al aardig onder controle hebben. Ze hebben zonnepanelen op het dak of rijden in elektrische auto's. Dat is mooi, maar dat dekt alleen scope 1 en 2. Scope 3 is vaak het grootste deel van de koek. Voor veel organisaties is het wel 70 tot 90 procent van de totale uitstoot.

Denk aan een kledingwinkel. De stroom in de winkel is scope 2. Maar de productie van het katoen, het vervoer vanuit Azië, de verpakking en zelfs het wassen van de kleding door de klant thuis: dat is allemaal scope 3. Voor een dienstverlener, zoals een advocatenkantoor, zit de grootste impact vaak in de treinreizen van medewerkers, de catering tijdens vergaderingen en de laptops die ze gebruiken. Het is de werkelijke voetafdruk die je achterlaat, zonder dat je het direct in de hand hebt.

De uitdaging is dat je deze emissies niet direct kunt meten. Je bent afhankelijk van data van leveranciers, openbare databases en schattingen. Dit maakt het proces complexer, maar zeker niet onmogelijk. De kunst is om te beginnen met wat je weet en stap voor stap je data te verbeteren.

De 15 categorieën: van vliegen tot verf

Scope 3 is niet zomaar een grote hoop. Het is opgedeeld in 15 categorieën. Dit klinkt formeel, maar het helpt je om overzicht te houden. Je hoeft niet alles in één keer te doen. De meeste bedrijven beginnen met de categorieën die het meest relevant voor hen zijn.

Enkele belangrijke categorieen zijn:

• Ingekochte goederen en diensten: Alles wat je inkoopt om je bedrijf te runnen, van laptops tot schoonmaakmiddelen.
• Capital goods: Grote investeringen zoals gebouwen, machines of kantoorinrichting.
• Brandstof- en energie-gerelateerde activiteiten: Dit is anders dan scope 1 en 2. Het gaat hier om de winning en transport van brandstoffen die je koopt, voordat je ze verbruikt.
• Woon-werkverkeer: Hoe reizen je medewerkers dagelijks naar kantoor?
• Gebruik van verkochte producten: Wat gebeurt er met je product als de klant het gebruikt? Denk aan de energie die een wasmachine verbruikt of de brandstof voor een auto.
• Eind-of-levenbehandeling van verkochte producten: Hoe wordt je product afgevoerd? Kan het gerecycled worden of belandt het op een vuilnisbelt?

De kunst is om te筛选en (筛选 is Chinees voor 'filteren' - redactie) welke categorieen echt relevant zijn. Een softwarebedrijf hoeft zich geen zorgen te maken over de uitstoot van mijnbouwapparatuur, maar een bouwbedrijf wel. Door kritisch te kijken naar je eigen bedrijfsactiviteiten, voorkom je dat je tijd verspilt aan zaken die geen impact hebben.

Hoe bepaal je de kosten in 2025?

De kosten voor scope 3 zijn geen vaste prijs. Ze hangen af van een paar belangrijke factoren. Laten we de drie grootste invloeden bekijken.

1. De grootte en complexiteit van je organisatie
Een eenmanszaak die alleen digitale diensten levert, heeft weinig scope 3-emissies. Een multinational met een wereldwijde supply chain heeft er heel veel. Hoe meer leveranciers, hoe meer data je moet verzamelen. Een bedrijf met 50 leveranciers is sneller klaar dan een bedrijf met 5.000 leveranciers. De tijd die nodig is om deze data op te vragen en te verwerken, is een grote kostenpost.

2. De benaderingsmethode
Er zijn verschillende manieren om scope 3 te berekenen. De goedkoopste optie is werken met sectorgemiddelden. Dit zijn schattingen gebaseerd op data uit databases. Het is minder nauwkeurig, maar snel en goedkoop. De duurdere optie is werken met specifieke data van je leveranciers. Dit heet de 'supplier-specific method'. Het is veel nauwkeuriger, maar het vraagt veel tijd en coördinatie. In 2025 kiezen veel bedrijven voor een hybride aanpak: beginnen met gemiddelden en later specifieke data toevoegen.

3. Interne versus externe kosten
Je kunt het intern doen of uitbesteden. Intern doen bespaart geld, maar kost veel tijd van je medewerkers. Uitbesteden aan een consultant of softwarebedrijf is vaak sneller en professioneler, maar kost geld. De keuze hangt af van je budget en expertise. Veel bedrijven kiezen voor een mix: ze gebruiken software voor de data-invoer en schakelen een expert in voor de analyse en het rapport.

Praktische stappen om te starten zonder direct failliet te gaan

Het hoeft niet duur te zijn. Je kunt stap voor stap beginnen. Hier is een aanpak die werkt voor de meeste bedrijven in 2025.

Stap 1: Maak een scope 3-scan
Begin met de 15 categorieen en kijk welke voor jou relevant zijn. Gebruik een eenvoudig schema. Voor de meeste bedrijven zijn de categorieen 1 (inkoop), 6 (business travel), 7 (woon-werkverkeer) en 11 (gebruik van verkochte producten) vaak de grootste. Focus je hierop. Dit voorkomt dat je je tijd verspilt aan categorieen die maar 1% uitmaken.

Stap 2: Verzamel de data die je al hebt
Je hoeft niet alles nieuw te verzamelen. Kijk naar je financiële administratie. Wat heb je uitgegeven aan reizen? Aan kantoorartikelen? Aan vervoer? Dit geeft je een eerste indicatie. Voor scope 3 categorie 1 (inkoop) kun je vaak je inkoopfacturen gebruiken. Je kunt grof schatten: als je 100.000 euro uitgeeft aan kantoorartikelen, kun je een emissiefactor toepassen op dat bedrag. Dit is een grove schatting, maar het is een start.

Stap 3: Kies de juiste tools
Er zijn veel tools op de markt. Sommige zijn simpel, zoals spreadsheets, andere zijn complexe softwareplatforms. Kies een tool die bij je past. Voor kleine bedrijven is een spreadsheet vaak voldoende. Voor grotere bedrijven is software handiger omdat het data kan koppelen en automatisch kan berekenen. Let op: de keuze voor een tool hangt af van je budget en technische vaardigheden. Er is geen 'beste' tool, alleen de tool die het beste bij jouw organisatie past.

Stap 4: Begin klein en verbeter
Je hoeft niet in één keer perfect te zijn. Begin met een schatting en verbeter deze elk jaar. Dit is een proces van continue verbetering. In 2025 verwachten stakeholders geen perfecte data, maar ze willen wel zien dat je actief bezig bent met meten en verbeteren. Dus, start met een grove schatting en zet een plan op om de data elk jaar verder te verfijnen.

Wil je weten hoe je dit stap voor stap aanpakt? Bekijk dan de CO2-footprint checklist: ben je er klaar voor? om te zien of je de basis al goed hebt staan.

De relatie tussen scope 3 en de CO2-Prestatieladder

Veel bedrijven in Nederland werken met de CO2-Prestatieladder. Dit is een handig framework om je CO2-uitstoot te beheren. De ladder heeft vijf tredes. Scope 3 is vooral belangrijk voor trede 3 en hoger. Op trede 3 moet je inzicht hebben in je volledige CO2-voetafdruk, inclusief scope 3. Dit betekent dat je niet alleen je eigen uitstoot meet, maar ook die van je keten.

De kosten voor scope 3 kunnen dus ook worden gezien als een investering in een hogere trede op de ladder. Bedrijven die scope 3 goed op orde hebben, kunnen makkelijker stijgen. Dit leidt tot voordelen, zoals het winnen van aanbestedingen. Het is dus niet alleen een kostenpost, maar ook een kans om je te onderscheiden.

Wil je meer weten over hoe de ladder werkt? Lees dan Alles over CO2-Prestatieladder: de complete gids voor 2025. Hierin staat uitgelegd hoe scope 3 past in het bredere kader van de ladder.

Als je een bedrijf bent dat scope 3 emissies serieus neemt, is het goed om te weten dat de investering zich vaak terugbetaalt. Bedrijven met een lage uitstoot hebben lagere risico's en zijn aantrekkelijker voor investeerders. Daarnaast kan het helpen om je energiekosten te verlagen. Het is dus slim om de kosten van scope 3 niet alleen te zien als een uitgave, maar als een investering in de toekomst.

De kosten van scope 3 voor grote bedrijven

Voor grote bedrijven, zoals die voldoen aan criteria van meer dan 250 werknemers of een omzet van meer dan 40 miljoen euro, is scope 3 vaak verplicht. De kosten kunnen hier hoger zijn omdat er meer data nodig is. Een grote organisatie heeft vaak duizenden leveranciers. Het verzamelen van specifieke data van elk leverancier is een enorme klus.

De kosten bestaan dan uit:

• Interne uren voor data-invoer en coördinatie.
• Softwarelicenties voor gespecialiseerde tools.
• Consultancy voor de analyse en rapportage.

De totale kosten kunnen hier oplopen tot tienduizenden euros. Echter, veel grote bedrijven hebben al een sustainability team dat dit kan oppakken. De extra kosten voor scope 3 zijn dan vaak beperkt tot de software en eventuele externe ondersteuning.

Voor grote bedrijven is het belangrijk om scope 3 te integreren in hun inkoopbeleid. Door leveranciers te vragen om hun CO2-uitstoot te meten, kun je de lasten verdelen. Dit heet 'scope 3 management'. Het is een manier om de kosten te verlagen door samen te werken met je ketenpartners.

De kosten voor kleine en middelgrote bedrijven (mkb)

Voor het mkb zijn de kosten vaak lager. Veel mkb-bedrijven hebben maar een beperkt aantal leveranciers. Ze kunnen vaak volstaan met een grove schatting. De kosten voor scope 3 voor een mkb-bedrijf kunnen liggen tussen de 2.500 en 7.500 euro per jaar. Dit hangt af van de grootte en de branche.

Veel mkb-bedrijven kiezen voor een eenvoudige aanpak. Ze gebruiken openbare emissiefactoren en schatten de uitstoot op basis van hun uitgaven. Dit is goedkoop en snel. Het nadeel is de nauwkeurigheid, maar voor de meeste doeleinden is het voldoende.

Wil je weten hoe je dit aanpakt voor een specifieke trede? Kijk dan naar CO2-Prestatieladder trede 5: wat zijn de kosten en doorlooptijd?. Dit geeft een idee van de investering die nodig is voor een hogere trede.

Een andere manier om kosten te besparen is door te kijken naar de scope 2 emissies. Soms kun je door je scope 2 emissies te verlagen (bijvoorbeeld door groene stroom te kopen), indirect ook je scope 3 impact beïnvloeden. Lees hier meer over: Wat is scope 2 emissies precies en waarom is het belangrijk?. Dit helpt je om een holistische kijk te houden op je totale uitstoot.

De toekomst van scope 3 kosten

In 2025 en daarna zullen de kosten voor scope 3 waarschijnlijk veranderen. De technologie verbetert, waardoor data verzamelen makkelijker wordt. Er komen meer tools op de markt die automatisch data ophalen uit systemen. Dit verlaagt de interne kosten. Tegelijkertijd zullen klanten en overheden meer eisen stellen. Dit kan de kosten verhogen omdat je nauwkeuriger moet meten.

Een andere trend is de samenwerking in ketens. Bedrijven werken steeds meer samen om data te delen. Dit verlaagt de kosten voor iedereen. Als een leverancier zijn uitstoot meet, kunnen al zijn klanten die data gebruiken. Dit is efficiënter dan dat elk bedrijf apart dezelfde data verzamelt.

Het is dus belangrijk om scope 3 niet alleen als een kostenpost te zien, maar als een strategische investering. Bedrijven die nu investeren in goede data, zijn beter voorbereid op de toekomst. Ze kunnen sneller schakelen en hebben een betere reputatie.

Conclusie

De kosten voor scope 3 emissies in 2025 variëren sterk. Voor kleine bedrijven zijn ze beperkt, voor grote bedrijven kunnen ze oplopen. De sleutel tot succes is een pragmatische aanpak. Begin klein, gebruik de data die je hebt en verbeter stap voor stap. Zie het niet als een last, maar als een kans om je bedrijf toekomstbestendig te maken.

Door slim gebruik te maken van tools,