Is CO2-footprint verplicht voor jouw bedrijf?

Ja, voor veel bedrijven is het bijhouden van een CO2-footprint tegenwoordig echt verplicht. Het hangt vooral af van de grootte van je bedrijf en hoeveel energie je verbruikt. Het is niet meer iets voor alleen de grote jongens; steeds meer ondernemers krijgen ermee te maken. Laten we eens kijken wat dit voor jou betekent, zonder ingewikkelde taal.

Wanneer moet jij aan de bak?

Stel jezelf deze vraag: hoeveel werknemers heb je en wat voor gebouw huur je? Als je meer dan 100 werknemers in dienst hebt, mag je vanaf 1 juli 2024 niet meer om de CO2-registratie heen. Je moet dan bijhouden hoeveel CO2 ontstaat door het woon-werkverkeer en de zakelijke ritten van je personeel. Dit is een specifieke verplichting voor werkgevers. Maar er is ook een andere regel die voor veel meer bedrijven geldt.

Dat is de energiebesparingsplicht. Deze regel geldt voor bijna elk bedrijf dat meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 gas per jaar verbruikt. Je moet dan energiebesparende maatregelen nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Dit is vaak de eerste stap naar een betere CO2-footprint.

De verplichting voor grote bedrijven: meer dan 100 werknemers

Ben je een middelgroot of groot bedrijf? Dan is de kans groot dat je te maken hebt met de CO2-registratieplicht. Dit is een wettelijke verplichting die sinds kort geldt. Het doel is simpel: inzicht krijgen in de uitstoot. Je rapporteert over drie categorieën: het woon-werkverkeer, zakelijke ritten en de energie die je kantoor verbruikt.

Voor veel bedrijven is het woon-werkverkeer de grootste uitdaging. Je moet namelijk bijhouden hoe je werknemers reizen. Doe je dit niet? Dan riskeer je een boete. De overheid wil dat bedrijven hier actief mee aan de slag gaan. Je hoeft niet meteen alles perfect te doen, maar je moet wel beginnen met meten.

De verplichting voor kleinere bedrijven: energiebesparing

Je hoeft als klein bedrijf misschien geen CO2 te registreren voor je werknemers, maar dat betekent niet dat je vrijuit gaat. Als je boven de energiegrens komt (50.000 kWh of 25.000 m3), dan moet je energiebesparende maatregelen nemen. Dit heet de Erkende Maatregelenlijst (EML).

Denk aan isolatie, ledlampen of een betere verwarmingsketel. Dit is niet alleen goed voor het milieu, het scheelt vaak ook in de kosten. Je hoeft geen ingewikkelde berekeningen te maken voor de uitstoot zelf, maar je moet wel aantonen dat je de maatregelen hebt genomen. Dit is vaak een praktischere verplichting dan het bijhouden van een volledige footprint.

Stap 1: beginnen met meten is weten

Voordat je kunt veranderen, moet je weten waar je staat. Voor veel bedrijven is dit het moeilijkste deel. Hoe meet je CO2 nou eigenlijk? Je kunt kiezen voor simpele tools of uitgebreide software. Het belangrijkste is dat je consistent bent.

Je kunt beginnen met een eenvoudige spreadsheet. Tel je energierekeningen op en kijk naar het aantal kilometers dat je personeel rijdt. Voor zakelijke ritten kun je uitgaan van een gemiddelde uitstoot per kilometer. Voor elektriciteit kijk je naar je energieleverancier; die geeft meestal aan hoeveel CO2 per kWh ontstaat. Zo bouw je stap voor stap een beeld op van je totale uitstoot.

Stap 2: kijk naar je kantoor en gebouw

Een veelvoorkomende valkuil is het kantoorpand. Sinds 2023 moeten kantoren minimaal energielabel C hebben. Is dit niet het geval? Dan mag je het pand niet meer als kantoor gebruiken. Dit is een harde eis. Je moet dan isolerende maatregelen nemen, zoals het plaatsen van dubbel glas of het isoleren van het dak.

Daarnaast is er de verplichting om van het gas af te gaan als je een nieuw pand bouwt of ingrijpend renoveert. Dit is soms lastig voor bestaande bouw, maar het is een trend die je niet kunt negeren. Denk aan warmtepompen of aansluiting op een warmtenet. Dit verlaagt je CO2-voetafdruk direct.

Stap 3: het woon-werkverkeer aanpakken

Dit is voor veel bedrijven de grootste bron van CO2-uitstoot naast het eigen energieverbruik. Hoe pak je dit aan zonder dat het je kop en keel kost? Je kunt een fietsplan introduceren of stimuleren dat medewerkers de trein nemen. Een lease-auto op elektriciteit is ook een optie, maar die is duur in aanschaf.

Een praktische tip: vraag je werknemers eens hoe ze reizen. Misschien ontdek je dat veel mensen dichtbij wonen en makkelijk kunnen fietsen. Door een vergoeding te geven voor de fiets of het openbaar vervoer, stimuleer je gedrag zonder dwang. Dit telt mee voor je CO2-registratie.

Stap 4: maak een actieplan voor 2025

Je weet nu wat er moet. Maar hoe zorg je dat je het volhoudt? Maak een plan voor de komende jaren. Dit hoeft geen dik boekwerk te zijn. Een A4-tje met drie doelen is vaak genoeg.

Zoals: "In 2025 besparen we 10% op elektriciteit" of "We stappen over op een groene energieleverancier". Dit soort doelen zijn helder en meetbaar. Het helpt je om de verplichtingen niet te zien als een last, maar als een kans om slimmer te ondernemen. Het bespaart vaak ook geld, wat altijd mooi meegenomen is.

Wanneer kies je voor de CO2-Prestatieladder?

Sommige bedrijven willen meer doen dan alleen de wettelijke minimumeisen. Misschien wil je een voorsprong nemen op je concurrenten of vragen klanten om een bewijs van je duurzaamheid. Dan is de CO2-Prestatieladder een interessante optie. Dit is een certificaat dat laat zien dat je serieus werk maakt van CO2-reductie.

Het is niet verplicht, maar het kan wel helpen bij het binnenhalen van opdrachten, vooral in de bouw en industrie. Het laat zien dat je de boel goed op orde hebt. Als je hier meer over wilt weten, kun je kijken naar Alles over CO2-Prestatieladder: de complete gids voor 2025. Dit geeft een goed beeld van wat er allemaal bij komt kijken.

Stijgen in niveaus: trede 3 behalen

De CO2-Prestatieladder heeft verschillende treden. Trede 1 is basaal, maar trede 3 is vaak wat bedrijven nastreven. Dit betekent dat je niet alleen je eigen uitstoot meet, maar ook die van je leveranciers (de keten). Het klinkt ingewikkeld, maar het is vooral een kwestie van goede afspraken maken.

Je moet dan laten zien dat je CO2-uitstoot in de keten beïnvloedt. Dit doe je door bijvoorbeeld te kiezen voor lokale leveranciers of door samen te werken aan efficiëntere logistiek. Als je hierover meer wilt lezen, is het handig om te beginnen met CO2-Prestatieladder trede 3 behalen: stappenplan van A tot Z. Dit helpt je om de juiste stappen te zetten zonder dat je het overzicht verliest.

De kosten van certificeren: trede 4

Als je bedrijf groeit, groeien de eisen misschien ook. Trede 4 is een flinke stap hoger. Hierbij moet je aantonen dat je structureel en meetbaar impact hebt op de CO2-uitstoot in je hele keten. Dit kost meer tijd en geld, maar levert vaak ook meer prestige op.

Je bent dan verplicht om een CO2-reductieplan te maken voor de gehele keten, niet alleen voor je eigen bedrijf. Dit is vaak de stap waar bedrijven twijfelen of het het waard is. Om een goede inschatting te maken, is het slim om te kijken naar Hoeveel kost CO2-Prestatieladder trede 4 in 2025?. Zo voorkom je vervelende verrassingen in je begroting.

De uitdaging van de ketenanalyse

Als je serieus werk maakt van CO2, kom je vroeg of laat uit bij de ketenanalyse. Dit betekent dat je niet alleen naar je eigen bedrijf kijkt, maar ook naar je leveranciers en klanten. Wie levert je grondstoffen? Hoe komen die bij je? En wat gebeurt er met je product als het de deur uitgaat?

Dit is vaak het lastigste deel. Je hebt namelijk niet altijd invloed op je leveranciers. Toch verwachten steeds meer klanten dat je hierover nadenkt. Het helpt om een checklist te gebruiken, zodat je niets vergeet. Bekijk hiervoor de ketenanalyse CO2 checklist: ben je er klaar voor?. Dit zorgt voor structuur in een complex proces.

Praktijkvoorbeeld: een klein bedrijf

Laten we een fictief bedrijf nemen: "Bakkerij De Lekkerbek". Ze hebben 25 werknemers en verbruiken veel gas voor de ovens. Ze vallen niet onder de CO2-registratieplicht (minder dan 100 werknemers), maar wel onder de energiebesparingsplicht omdat ze veel gas verbruiken.

Ze besluiten hun oven te isoleren en overstappen op groene stroom. Dit scheelt direct in de CO2-uitstoot en in de kosten. Ze meten dit met een simpele tool. Ze zijn nu klaar voor de toekomst, zonder dat ze complexe rapporten hoeven in te dienen voor het woon-werkverkeer. Dit laat zien dat elke stap telt, ongeacht de grootte van je bedrijf.

Praktijkvoorbeeld: een groot bedrijf

Neem nu "TechGigant BV" met 250 werknemers. Zij moeten zowel de energiebesparingsplicht naleven als de CO2-registratie voor hun werknemers. Ze beginnen met het meten van alle lease-auto's en het woon-werkverkeer. Dit is een grote klus.

Ze besluiten een app te gebruiken waar medewerkers hun reizen kunnen invoeren. Daarnaast vervangen ze alle TL-verlichting door LED en isoleren ze het pand. Ze willen ook graag een certificaat halen om hun klanten te overtuigen. Ze kijken naar de CO2-Prestatieladder omdat ze willen laten zien dat ze vooroplopen. Dit kost meer moeite, maar het geeft ze een streepje voor op de markt.

Conclusie: wat moet je nu doen?

De vraag was: is een CO2-footprint verplicht? Het antwoord is: waarschijnlijk wel, op een of andere manier. Of het nu gaat om de specifieke registratie voor grote bedrijven of de algemene energiebesparingsplicht, bijna elke ondernemer krijgt ermee te maken.

Het beste wat je kunt doen, is vandaag nog beginnen met meten. Kijk naar je energierekening en vraag je af hoe je personeel reist. Vanuit daar bouw je verder. Het hoeft niet perfect, het moet beginnen. Zo blijf je uit de problemen en bouw je aan een toekomstbestendig bedrijf.