Is EcoVadis verplicht voor jouw bedrijf?
Is EcoVadis verplicht voor jouw bedrijf?
Een simpele vraag, met een iets minder simpel antwoord. Nee, EcoVadis is niet wettelijk verplicht. Niemand staat ’s nachts voor je deur om te controleren of je die vragenlijst hebt ingevuld. Maar heel eerlijk? In de praktijk voelt het steeds vaker alsof het wel moet.
Stel je voor: je hebt een leuk gesprek met een grote potentiële klant. De sfeer zit goed, de offerte is scherp. Dan komt die ene vraag: "Hebben jullie al een EcoVadis-rating?" Als je dan nee moet zeggen, voelt het alsof je een trein mist die net op het punt stond te vertrekken. Het is een beetje als je rijbewijs: het is niet verplicht om te mogen ademen, maar het is wel verplicht als je een auto wilt besturen. Zo werkt EcoVadis steeds vaker in het bedrijfsleven.
Waarom iedereen er ineens over praat
EcoVadis is niet zomaar een vragenlijst. Het is een wereldwijd systeem om te kijken of bedrijven duurzaam en ethisch handelen. Denk aan thema's zoals milieu, werkomstandigheden, eerlijk zakendoen en mensenrechten. Het is ontstaan omdat grote bedrijven hun eigen leveranciers beter wilden begrijpen. Zij willen geen risico lopen met partners die zich niet aan de regels houden.
Als jij leverancier bent van zo'n groot bedrijf, ben jij hun verantwoordelijkheid. Zij moeten kunnen uitleggen dat hun hele keten eerlijk is. Dus vragen ze jou om een bewijsje. Dat bewijsje is vaak een EcoVadis-rating. Het is een manier om snel te zien: is dit bedrijf betrouwbaar? Het werkt een beetje zoals een cijfer op je schoolrapport. Een hoog cijfer zegt: "Deze leerling doet het goed."
Hoe kom je er eigenlijk aan?
Als je besluit dat je het nodig hebt (of omdat een klant het vraagt), schrijf je je in op het EcoVadis-platform. Je krijgt dan een uitnodiging per e-mail, of je meldt je zelf aan. Dan begint het echte werk: de vragenlijst. Dit is geen quiz met meerkeuzevragen. Het zijn uitgebreide vragen over jouw bedrijfsvoering.
Je moet bijvoorbeeld aangeven of je een gedragscode hebt voor leveranciers. Of je meet hoeveel energie je verbruikt. Of je weet of je grondstoffen uit risicogebieden haalt. Het voelt soms best pittig. Vooral als je nog niet zo ver bent met duurzaamheid. Maar het mooie is: EcoVadis kijkt naar wat relevant is voor jouw bedrijfsgrootte en sector. Een kleine schildersbedrijf krijgt niet dezelfde vragen als een grote staalfabriek.
Wat levert het je op naast een cijfer?
Natuurlijk, het doel is om een goede score te krijgen. Maar het proces zelf levert je ook wat op. Je wordt gedwongen om na te denken over dingen die je misschien op de automatische piloot doet. Waar halen we onze materialen? Zorgen we goed voor onze medewerkers? Is onze administratie op orde?
Het is een moment van reflectie. Je ontdekt misschien zwaktes die je makkelijk kunt verbeteren. En als je die verbeteringen doorvoert, stijgt je score. Dat maakt je bedrijf niet alleen leuker voor het milieu, maar ook aantrekkelijker voor klanten. Wil je weten wat een hoge score precies voor je kan betekenen? Kijk dan eens naar wat EcoVadis je bedrijf concreet oplevert. Het gaat vaak verder dan alleen een goed gevoel.
Een score begrijpen: van rood tot donkergroen
Als je de vragenlijst hebt ingevuld en de benodigde documenten hebt opgestuurd, gaat EcoVadis aan de slag. Binnen een paar weken krijg je je score. Die wordt weergegeven in een cijfer en een kleur: rood, geel of groen.
- Rood: Er is veel ruimte voor verbetering. Je loopt achter op de basisvereisten.
- Geel: Je bent op de goede weg, maar er zijn nog belangrijke punten die beter moeten.
- Donkergroen: Uitstekend! Je bedrijf scoort beter dan de meeste bedrijven in jouw sector.
De meeste bedrijven die net beginnen, eindigen vaak in het geel of lichtgroen. Dat is niet direct een ramp. Het mooie aan EcoVadis is dat je feedback krijgt. Je ziet precies waar je punten verliest. Dit geeft je een soort stappenplan voor de volgende keer.
Is het altijd hetzelfde voor iedereen?
Heel eerlijk: nee. Dat is ook meteen een valkuil. Veel mensen denken dat ze zomaar een vragenlijst kunnen downloaden en invullen. Maar EcoVadis is persoonlijk. Ze passen de vragen aan op basis van:
- De grootte van je bedrijf (aantal medewerkers).
- Je sector (schilder, IT, bouw, etc.).
- Je land van herkomst (regels verschillen per land).
- Wat de klant van je vraagt (soms zijn er specifieke eisen).
Dit betekent dat je je voorbereiding niet kunt kopiëren van een ander. Je moet echt kijken naar jouw situatie. Het goede nieuws? Je hoeft niet in één keer perfect te zijn. Je mag groeien. Begin met de basics en bouw het langzaam uit.
Alternatieven: ben je verplicht aan EcoVadis vast te zitten?
EcoVadis is de marktleider, zeker in Europa. Maar het is niet de enige optie. Er bestaan andere systemen die soortgelijke dingen doen. Denk aan ISO-normen, of sector-specifieke keurmerken. Soms gebruiken bedrijven hun eigen auditsysteem. Waarom kiezen zoveel partijen dan voor EcoVadis? Omdat het universeel is. Het is een taal die overal wordt begrepen.
Toch is het slim om je horizon te verbreden. Vooral in Nederland zie je vaak combinaties van systemen. Zo is de CO2-Prestatieladder een heel ander, maar net zo belangrijk, instrument. Dit is een Nederlandse standaard die vooral focust op klimaat en CO2-uitstoot. Het is vaak specifiek nodig bij grote aanbestedingen, zoals in de bouw of infrasector.
Als je je afvraagt of deze ladder iets voor jou is, kun je lezen hoe je kunt beginnen met de CO2-Prestatieladder checklist. Het is een andere manier om duurzaamheid te meten, maar het werkt net iets anders dan EcoVadis. Het is vaak meer gericht op data en metingen rondom energie.
De link tussen EcoVadis en CO2-Prestatieladder
Veel bedrijven vragen zich af: moet ik beide doen? Dat hangt af van wie je klant is. Als je vooral werkt voor internationale bedrijven, is EcoVadis vaak de norm. Als je werkt voor de Nederlandse overheid of grote aannemers, is de CO2-Prestatieladder vaak de eis.
Gelukkig hoef je het wiel niet twee keer uit te vinden. Veel informatie die je verzamelt voor EcoVadis (zoals energieverbruik en beleid) kun je ook gebruiken voor de CO2-Prestatieladder. Het voordeel van de ladder is dat hij heel stap-voor-stap is. Je begint laag en bouwt op naar trede 5.
Wil je weten hoe ver je kunt komen? Er is een duidelijke uitleg over alles over de CO2-Prestatieladder. Het is slim om beide systemen te vergelijken. Wie weet ontdek je dat je al bijna klaar bent voor een hogere trede.
Praktische stappen om te starten zonder stress
Voelt het als een berg? Begrijpelijk. Maar je hoeft niet in één dag de berg te beklimmen. Pak het pragmatisch aan.
Stap 1: Check de vraag.
Vraag je klant waarom ze de score willen. Is het voor een aanbesteding? Of voor hun eigen rapportage? Dit bepaalt hoe hoog je moet scoren.
Stap 2: Verzamel bewijs.
Je kunt niet alleen maar zeggen dat je duurzaam bent; je moet het laten zien. Zoek contracten, beleidsdocumenten, energierekeningen en personeelshandboeken bij elkaar. Zorg dat het up-to-date is.
Stap 3: Wees eerlijk.
Als je iets nog niet doet, geef het dan toe. Je kunt beter eerlijk zeggen "hier zijn we nog niet mee begonnen" dan een valse verklaring te ondertekenen. EcoVadis waardeert transparantie.
Stap 4: Kijk naar de toekomst.
Een score is een momentopname. Bedrijven die blijven groeien, zorgen dat ze elk jaar iets verbeteren. Een kleine verbetering is beter dan niets.
Is het een last of een kans?
Het voelt vaak als een last. Nog meer administratie, nog meer regels. Maar kijk eens naar de bedrijven die het al doen. Die gebruiken hun EcoVadis-score niet als stoffig rapport, maar als een visitekaartje. Het laat zien dat ze meedoen in de moderne wereld.
Als je een hoge score hebt, sta je sterker in je schoenen. Je kunt makkelijker samenwerken met grote partijen. Het beschermt je ook tegen risico's. Je weet beter wat er in je keten gebeurt. Dat is niet alleen goed voor de wereld, dat is goed voor je bedrijfscontinuïteit.
Als je de CO2-Prestatieladder gebruikt, merk je dat ook. Een bedrijf dat trede 5 haalt, is vaak enorm efficiënt. De investering in meetapparatuur en beleid leidt vaak tot besparingen op de energierekening. Wil je zien hoe ver je kunt komen? Bekijk de voordelen van trede 5 van de CO2-Prestatieladder. Het laat zien dat duurzaamheid vaak hand in hand gaat met winstgevendheid.
Conclusie: Moet het?
Terug naar de beginvraag. Is het verplicht? Nee.
Maar is het slim om het te doen? Als je wilt groeien en werken met grote(re) bedrijven, dan is het antwoord waarschijnlijk ja. Zie het niet als een straf, maar als een sport. Je traint je bedrijf om fitter en sterker te worden. Je meet je prestaties en je verbeterd ze.
Begin klein. Open een account. Kijk naar de vragen. Misschien ontdek je dat je al veel meer doet dan je dacht. Of misschien ontdek je een kans om direct te verbeteren. Hoe dan ook, je bent bezig met de toekomst van je bedrijf. En dat is nooit verkeerd.
De keuze is aan jou. Wacht je tot een klant het eist, of neem je het heft in eigen hand? De meeste ondernemers die de stap hebben gezet, kijken achteraf positief terug. Het gaf rust en nieuwe kansen.
Dus, pak die vragenlijst erbij. Of begin met meten wat je verbruikt. Elk stapje telt. En wie weet sta jij straks te shinen met een groen rapportcijfer.
En mocht je na EcoVadis de smaak te pakken hebben en ben je benieuwd naar de CO2-Prestatieladder, dan is het goed om te weten dat je daar ook een duidelijk stappenplan voor kunt volgen. Het is een wereld op zich, maar wel een die je bedrijf vooruit helpt. Of je nu kiest voor EcoVadis, de Ladder, of allebei: je bent in ieder geval bezig met de juiste dingen.
Veel succes met de eerste stap!