Is scope 2 emissies verplicht voor jouw bedrijf?
Is scope 2 emissies verplicht voor jouw bedrijf?
Het simpele antwoord is: ja, voor veel bedrijven is het verplicht. Maar het hangt er vanaf hoe groot je bent en wat je doet. De regels zijn niet voor iedereen hetzelfde. Het is dus slim om even goed te kijken naar de situatie van jouw bedrijf. Want stiekem wil je geen boete, en je wilt ook gewoon weten waar je aan toe bent. In dit artikel leggen we het rustig uit, zonder ingewikkelde woorden.
Waarom heb je hier überhaupt mee te maken?
Stel je voor dat je een kantoor hebt. Je gebruikt elektriciteit voor de lampen en de computers. Je gebruikt gas om het warm te maken in de winter. Je betaalt hiervoor een rekening. Maar waar komt die energie vandaan? Het komt vaak niet uit de muur getoverd, het wordt ergens opgewekt. Bij die opwekking ontstaat CO2. Ook al staan de centrales niet op jouw terrein, jij bent de gebruiker. Daarom noemen we dit indirecte emissies. Dat is precies wat Scope 2 is. Het gaat dus om de energie die je inkoopt. En ja, dat is een big deal voor het klimaat.
De drie hoofdcategorieën uitgelegd
Om te begrijpen waarom Scope 2 belangrijk is, moeten we even kijken naar het grotere plaatje. Er zijn drie 'scopes' ofwel categorieën. Stel je een taart voor die je moet verdelen. Scope 1 is de grootste punt voor jezelf. Dit zijn de emissies die je direct veroorzaakt. Denk aan de eigen auto van het bedrijf of de brandstof voor de ketel in de eigen kelder. Jij hebt de knoppen in handen. Dan heb je Scope 2. Dat is dus de energie die je van buitenaf haalt. Je hebt de productie niet in de hand, maar je bent wel de klant. Tot slot is er Scope 3. Dit is de rest van de taart. Het zijn alle andere emissies in de keten, van de leverancier tot aan de klant. Scope 3 is vaak het grootst en het ingewikkeldst. Maar voor nu focussen we op Scope 2, omdat die vaak makkelijker te beïnvloeden is dan je denkt.
Is het verplicht om scope 2 te meten?
Dit is de hamvraag. Het antwoord hangt af van de grootte van je bedrijf en de sector waarin je zit. Er is namelijk een wetgeving die hierover gaat. We hebben het dan over de Milieubewust Bedrijfsleven (Milieu) regeling of de CO2-reductieplicht. Grote bedrijven (vanaf 100 medewerkers of meer) moeten vaak verplicht hun uitstoot meten en rapporteren. Dit staat in de wet. Ook bedrijven die werken voor de overheid, zoals aannemers, krijgen hier steeds vaker mee te maken. Ze moeten dan laten zien dat ze CO2 besparen. Scope 2 zit hier altijd bij. Het is namelijk een van de grootste posten op de rekening van je energieverbruik. Dus ja, voor een groot deel van het bedrijfsleven is het verplicht. Maar ook als het niet wettelijk verplicht is, kan het slim zijn om het te doen. Steeds meer klanten vragen erom. Ze willen weten wat de impact is van de spullen die ze kopen. Dus, kijk even goed naar je eigen situatie. Val je onder de regeling? Dan moet je aan de slag.
Hoe weet je of jij eraan moet beginnen?
Het is niet altijd even duidelijk. De overheid heeft soms wat vaag taalgebruik. Maar er zijn een paar signalen waar je op kunt letten. Ten eerste, als je meer dan 100.000 kWh elektriciteit verbruikt per jaar, moet je vaak al iets doen. Dat is een hoop stroom. Ten tweede, als je bedrijf in de bouw, industrie of logistiek zit, is de kans groot dat je onder de CO2-plicht valt. Ten derde, als je een leverancier bent van grote bedrijven, zullen zij jou vragen naar je cijfers. Grote namen zoals Albert Heijn of de Rijksoverheid willen hun eigen uitstoot verlagen. Dat kunnen ze alleen als jij ze helpt. Dus, vraag jezelf af: Wie zijn mijn klanten? Hoeveel energie verbruik ik? En, ben ik een groot bedrijf? Als je twee keer 'ja' zegt, is de kans groot dat je Scope 2 moet rapporteren.
De praktijk: Hoe meet je het?
Oké, je weet nu dat het moet. Maar hoe doe je dat dan? Gelukkig hoef je niet zelf naar de centrale te fietsen om te tellen. Je hebt meestal al een factuur. Je energieleverancier weet precies hoeveel kWh (kilowattuur) je hebt verbruikt. En ze weten ook waar die stroom vandaan komt. In Nederland gebruiken we steeds meer groene stroom. Maar er zit nog steeds grijze stroom in het net. Om Scope 2 te berekenen, kijk je naar twee dingen: De hoeveelheid stroom (hoeveel kWh) en de herkomst (groen of grijs). De makkelijkste manier is om je energierekening erbij te pakken. Daarop staat het verbruik. Vervolgens kijk je naar de 'CO2-emissiefactor'. Dit is een getal dat aangeeft hoeveel CO2 er per kWh wordt uitgestoten. Voor groene stroom is dit getal laag (soms 0). Voor grijze stroom is het hoger. Door het verbruik te vermenigvuldigen met die factor, krijg je je Scope 2 uitstoot. Het klinkt als wiskunde, maar het is gewoon rekenen met je eigen rekenmachine.
Scope 2: De twee soorten
Er is nog een klein detail waar je rekening mee moet houden. Scope 2 is niet zomaar Scope 2. Er zijn twee methoden om het te berekenen: marktgebaseerd en locatiegebaseerd. Dit klinkt ingewikkeld, maar het is logisch. Bij locatiegebaseerd kijk je naar het gemiddelde van het elektriciteitsnet in jouw regio. Het maakt niet uit welke stroom je inkoopt, je neemt het gemiddelde van wat er beschikbaar is. Dit is vaak de makkelijkste manier voor de rapportage. Bij marktgebaseerd kijk je naar wat jij daadwerkelijk hebt ingekocht. Heb je een contract voor 100% windenergie? Dan tel je die uitstoot (die is laag) op. Dit is meestal gunstiger voor je cijfers als je al groene stroom inkoopt. De keuze hangt af van wat je wilt laten zien. Voor de wettelijke rapportage moet je soms een specifieke keuze maken. Het is belangrijk om te weten dat deze twee methoden bestaan. Zo voorkom je dat je per ongeluk de verkeerde cijfers gebruikt.
Lees ook: Alles over CO2-Prestatieladder: de complete gids voor 2025
Wat als je geen tijd hebt?
Veel bedrijven denken: "Daar heb ik geen tijd voor." En dat is begrijpelijk. Je wilt ondernemen, niet alleen cijfers tikken. Gelukkig hoef je dit niet allemaal zelf te verzinnen. Er zijn programma's en tools die je hierbij helpen. Je kunt gebruikmaken van de CO2-prestatieladder. Dit is een hulpmiddel om je uitstoot te meten en te verlagen. Veel bedrijven gebruiken dit om orde op zaken te stellen. Het helpt je om een plan te maken. Het is niet verplicht, maar het maakt het leven wel makkelijker. Vooral als je wilt laten zien dat je serieus bezig bent. Je kunt ook een duurzaamheidsverslag maken. Daarin zet je al je cijfers op een rij. Dit is handig voor je jaarverslag of voor klanten. Wil je weten hoe dat werkt en wat het kost? Dan is het slim om te kijken naar hoe je zoiets opzet. Het scheelt een hoop stress als je weet hoe je het moet aanpakken.
Stappenplan voor beginners
Laten we het simpel houden. Wil je starten met Scope 2? Volg dan deze stappen. Stap 1: Verzamel je energierekeningen van het afgelopen jaar. Kijk naar het verbruik in kWh. Stap 2: Bepaal of je groene of grijze stroom hebt. Dit staat meestal op de factuur. Stap 3: Zoek de emissiefactoren op. De overheid geeft deze soms vrij, of je energieleverancier kan ze geven. Stap 4: Reken het uit. Vermenigvuldig het verbruik met de factor. Stap 5: Zet het op een rijtje in een spreadsheet. Zo creëer je overzicht. Dit is de basis. Vanuit hier kun je verder groeien. Misschien wil je wel kijken naar zonnepanelen om je Scope 2 te verlagen. Of je sluit een beter energiecontract af. Door het te meten, weet je wat je kunt doen.
Waarom je het niet moet uitstellen
Uitstellen is makkelijk. Maar het is slim om nu te beginnen. De regels worden namelijk strenger. De overheid wil dat bedrijven in 2030 veel minder CO2 uitstoten. Scope 2 is een makkelijke manier om te laten zien dat je bezig bent. Het is vaak goedkoper om je energieverbruik te verlagen dan om je hele productieproces om te gooien. Denk aan LED-lampen of betere isolatie. Dat scheelt direct in je Scope 2. En het scheelt geld. Dus het is een win-winsituatie. Je helpt het klimaat en je bespaart op kosten. Bovendien is het goed voor je imago. Klanten en personeel vinden het fijn als een bedrijf verantwoordelijk onderneemt. Het laat zien dat je nadenkt over de toekomst. En dat is wat telt.
Lees ook: Hoe lang is scope 1 emissies geldig en hoe verleng je het?
De link naar Scope 3
Als je eenmaal Scope 2 meet, kom je vanzelf uit bij Scope 3. Scope 3 gaat over alles wat er gebeurt vóórdat de stroom bij jou aankomt en nádat je het gebruikt. Het zijn de emissies in de hele keten. Dit is vaak complexer, maar wel belangrijk. Veel bedrijven beginnen met Scope 1 en 2, en kijken daarna naar Scope 3. Het is logisch om de makkelijke dingen eerst te doen. Maar vergeet Scope 3 niet. Het geeft een volledig beeld van je impact. Wil je weten wat er precies onder Scope 3 valt? Dan kun je daar meer over lezen. Het is een logische volgende stap voor bedrijven die echt vooruit willen.
Hulp en tools
Je hoeft het niet alleen te doen. Er zijn veel organisaties die je kunnen helpen. De RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) heeft veel informatie. Ook brancheorganisaties weten vaak raad. Zoek je iets specifieks voor de bouw of de industrie? Dan zijn er vaak specifieke tools. Een tool die veel gebruikt wordt is de CO2-Prestatieladder. Dit helpt bedrijven om hun uitstoot te managen. Het is een gestructureerde manier van werken. Het helpt je niet alleen met meten, maar ook met reduceren. Het is een waardevol instrument voor bedrijven die serieus werk maken van duurzaamheid. Je kunt hier meer over lezen in de gids voor 2025. Het is fijn om te weten dat er hulp is als je het even niet weet.
De kosten en baten
Wat kost het om dit allemaal te regelen? Dat hangt af van hoe je het aanpakt. Als je het zelf doet, kost het vooral tijd. Tijd die je niet aan andere dingen kunt besteden. Als je het uitbesteedt, kost het geld, maar bespaar je tijd. Er zijn bedrijven die hier gespecialiseerd in zijn. Ze kunnen je helpen met de berekening en de rapportage. Maar je kunt het ook leren. Er zijn cursussen en trainingen. De baten zijn vaak groter dan de kosten. Door energie te besparen, verdien je de investering vaak terug. Bovendien kun je subsidie krijgen voor duurzame maatregelen. Het is dus slim om je hierin te verdiepen. Het is geen kostenpost, maar een investering in de toekomst. En in je bedrijf.
Lees ook: Veelgemaakte fouten bij CO2-Prestatieladder die je wilt vermijden
Conclusie
Is Scope 2 verplicht? Voor veel bedrijven: ja. Maar het is niet eng. Het is eigenlijk gewoon een manier om je energieverbruik in kaart te brengen. Door het te meten, kun je het verbeteren. En dat is goed voor het milieu en voor je portemonnee. Begin klein. Pak je energierekening. Kijk wat erop staat. En maak een plan. Je hoeft niet alles in één dag te doen. Stapje voor stapje kom je er wel. En onthoud: je bent niet alleen. Er zijn veel bedrijven die dit doen. En er is veel hulp beschikbaar. Dus, waar wacht je nog op? Aan de slag ermee.
Wil je meer weten over de details van Scope 2? Dan kun je hier meer lezen over wat Scope 2 precies inhoudt en waarom het belangrijk is. Voor de bredere context is het goed om ook Scope 3 te begrijpen. Je kunt hier lezen wat Scope 3 precies is en waarom het belangrijk is. En als je een duurzaamheidsverslag moet maken, is het handig om te weten wat de kosten en doorlooptijd zijn. Dat kun je hier vinden. Zo ben je goed voorbereid en weet je wat je te doen staat.