Praktische tips voor een succesvolle CO2-Prestatieladder trede 3

Wil je met je bedrijf de CO2-Prestatieladder op trede 3 behalen? Dan draait het allemaal om het opzetten van een ijzersterk CO2-managementsysteem en het actief werken aan reductie. In dit artikel lees je hoe je dat stap voor stap aanpakt, zonder dat het een ingewikkeld verhaal wordt.

Waarom trede 3 echt anders is dan trede 2

Veel bedrijven die net beginnen met de CO2-Prestatieladder, denken dat trede 3 alleen gaat over het verbeteren van wat je op trede 2 al hebt gedaan. Dat is deels waar, maar er is een groot verschil. Op trede 2 ben je vooral bezig met inzicht krijgen in je uitstoot. Je maakt een CO2-footprint, kijkt naar Scope 1, 2 en 3, en dat is het dan vaak wel. Trede 3 vraagt om actie.

Het draait hier niet meer alleen om meten, maar om managen. Je moet aantonen dat je een systeem hebt ingericht dat continu verbetert. Stel je voor dat je een auto hebt. Op trede 2 weet je hoeveel brandstof hij verbruikt. Op trede 3 ga je daadwerkelijk rijden om je doelen te halen, en je kijkt constant of je zuiniger kunt rijden.

Stap 1: De beleidsverklaring schrijven (en niet zomaar een tekstje)

Een van de eerste eisen is een beleidsverklaring. Dit is geen interne notitie, maar een openbare verklaring waarin je bedrijf laat zien dat het duurzaamheid serieus neemt. Het gaat hier om drie elementen: reductie, transparantie en samenwerking.

Veel bedrijven kopiëren een standaardtekst van internet. Dat is zonde, want de auditor zal hier altijd naar vragen. Zorg dat je beleid aansluit bij de dagelijkse praktijk. Als je een aannemer bent, moet je beleid gaan over materialen en logistiek. Als je een kantoor bent, gaat het meer over energie en woon-werk verkeer. Maak het relevant voor je eigen operatie.

Stap 2: Doelen stellen die echt iets doen

Op trede 3 moet je doelen stellen. Dit is vaak het moment dat bedrijven vastlopen. Ze stellen doelen die te groot zijn of juist te vaag. Een doel als "we willen minder CO2 uitstoten" is niet genoeg.

Je moet doelen stellen op korte en lange termijn. Een veelgebruikte vuistregel is dat je voor ten minste drie jaar doelen vastlegt. Deze doelen moeten gebaseerd zijn op je CO2-voetafdruk (de footprint). Je weet uit trede 2 waar de grootste emissies zitten. Focus daarop.

Een voorbeeld: Stel je hebt een wagenpark en dat is je grootste uitstootbron (Scope 1). Je doel kan zijn: "We verminderen het brandstofverbruik van het wagenpark met 10% in drie jaar tijd." Dit is meetbaar en realistisch.

Stap 3: De uitstoot in beeld brengen (Scopes)

Je moet weten wat je meet. De CO2-Prestatieladder werkt met drie scopes. Dit klinkt technisch, maar het is logisch ingedeeld:

• Scope 1: Directe uitstoot van je eigen bedrijf. Denk aan gasverbranding in ketels of brandstof voor je eigen auto's.
• Scope 2: Indirecte uitstoot door de inkoop van elektriciteit en warmte.
• Scope 3: Alle andere uitstoot. Dit is vaak de grootste en meest complexe categorie. Denk aan gekochte materialen, het vervoer van goederen en het gebruik van je producten door klanten.

Op trede 3 verwacht de norm dat je Scope 1 en 2 in beeld hebt en Scope 3 in ieder geval in kaart brengt voor de belangrijkste bronnen. Je hoeft niet alles tot in de puntjes te meten, maar je moet wel laten zien dat je weet waar je verantwoordelijkheid ligt.

Stap 4: Maatregelen bedenken en uitvoeren

Als je doelen hebt gesteld, moet je actie ondernemen. Je stelt een maatregelenplan op. Dit plan is je routebeschrijving. Zonder dit plan is een doel namelijk alleen maar een wens.

Je maatregelen kunnen operationeel zijn (zoals het isoleren van een pand) of tactisch (zoals het wijzigen van inkoopbeleid). Het is belangrijk dat je kunt aantonen dat je de maatregelen ook daadwerkelijk uitvoert. Bewaar facturen, projectplannen en e-mails als bewijsmateriaal.

Als je bijvoorbeeld kiest voor zonnepanelen, dan is de berekening van de besparing je maatregel. Als je kiest voor een treinreis in plaats van een vliegreis, dan noteer je dat in je logboek.

Stap 5: Monitor, verbeter en rapporteer

Een CO2-managementsysteem is geen eenmalig project. Het is een cyclus. Je moet periodiek (minimaal één keer per jaar) je voortgang meten. Hebben je maatregelen effect gehad?

Als je doel was om 10% te besparen, maar je hebt maar 5% bespaard, dan moet je uitleggen waarom. Misschien was het een koudere winter of was je bedrijf groter gegroeid. Dit heet een afwijkinganalyse. Op basis daarvan stuur je bij.

Je rapporteert deze resultaten aan het management. Zij moeten hierover beslissen. Ook moet je de resultaten delen met je stakeholders (zoals medewerkers en klanten). Transparantie is key.

De praktische uitdagingen bij trede 3

Het echte werk zit hem vaak in Scope 3. Dit zijn emissies die niet direct bij jou ontstaan, maar wel in je keten. Voor veel bedrijven is dit het lastigste onderdeel.

Het is onmogelijk om alle leveranciers te vragen om hun CO2-uitstoot. Daarom kijkt de norm naar materialiteit. Je selecteert de grootste bronnen. Als je 80% van je materiaal uit één fabriek haalt, focus je daarop.

Een praktische tip: begin met een enquête naar je grootste leveranciers. Vraag niet om exacte cijfers, maar vraag naar hun beleid. Hebben zij een CO2-Prestatieladder? Werken ze aan verduurzaming? Dit toont al aan dat je met de keten bezig bent.

Samenwerken met de keten

Trede 3 vraagt om samenwerking. Dit betekent niet dat jij verantwoordelijk bent voor de uitstoot van je leverancier, maar wel dat je samenwerkt om die uitstoot te verlagen. Dit kan door gezamenlijke inkoop van groene stroom of het stimuleren van efficiëntere logistiek.

Stel je bent een bouwbedrijf. Je kunt cement niet zomaar vervangen. Maar je kunt wel met je leverancier praten over het verminderen van transportbewegingen of het gebruik van duurzamere bindmiddelen. Dit soort gesprekken zijn essentieel voor trede 3.

Wil je weten hoe dit zich verhoudt tot andere niveaus? Lees dan verder in Alles over CO2-Prestatieladder: de complete gids voor 2025. Hier vind je de bredere context.

De rol van data en systemen

Je hoeft geen data-scientist te zijn, maar je moet wel gestructeerd werken. Gebruik een Excel-sheet of een speciaal softwareprogramma om je cijfers bij te houden. Zorg dat de data betrouwbaar is.

Als je bedrijf groeit, groeit je uitstoot misschien ook. Je moet dan uitleggen waarom je absolute uitstoot stijgt, maar je relatieve uitstoot (per product of per omzet) misschien daalt. Dit soort analyses zorgt ervoor dat je de nuance begrijpt.

Het is slim om te kijken naar andere certificeringen die overlappen. Veel bedrijven die de CO2-Prestatieladder willen, vragen zich af of dit hetzelfde is als EcoVadis. Dat is het niet, maar er is overlap. Als je meer wilt weten over hoe deze twee zich verhouden, kun je kijken naar Wat is EcoVadis precies en waarom is het belangrijk?.

Praktische tips voor de audit

Als je denkt dat je klaar bent, komt de audit. Een auditor gaat controleren of je verhaal klopt. Zorg dat je alles goed gedocumenteerd hebt.

Een veelgemaakte fout is dat bedrijven te veel papier produceren. Je hebt geen dikke mappen nodig. Een overzichtelijke digitale map met logboeken, beleidsverklaringen en meetgegevens is voldoende. Zorg dat het logisch is opgebouwd.

Ook belangrijk: betrek je medewerkers. De auditor zal waarschijnlijk ook met medewerkers praten. Als zij niet weten dat het bedrijf aan CO2-reductie werkt, is het verhaal niet geloofwaardig.

De kosten en baten van trede 3

Veel bedrijven vragen zich af wat het kost. De investering zit hem vooral in tijd en kennis. Je moet iemand aanwijzen die de coördinatie doet. Daarnaast zijn er kosten voor de audit en eventuele software.

De baten zijn vaak lastiger te meten, maar zeker aanwezig. Energiebesparing leidt direct tot lagere kosten. Een beter imago zorgt voor een streepje voor bij aanbestedingen. Overheidsinstanties en grote bedrijven eisen steeds vaker een CO2-Prestatieladder-certificaat.

Als je nadenkt over de volgende stap, trede 4, is het goed om nu al stil te staan bij de kostenstructuur. Bekijk hiervoor Hoeveel kost CO2-Prestatieladder trede 4 in 2025?. Dit helpt je om financieel vooruit te plannen.

Focus op Scope 1: De eerste stap naar verandering

Hoewel Scope 3 vaak het grootste is, begint de reis bij Scope 1. Dit zijn de emissies die je direct beheerst. Denk aan het vervangen van oude cv-ketels of het overstappen op elektrische auto's. Het voordeel van Scope 1 is dat je direct resultaat ziet.

Veel bedrijven onderschatten hoeveel impact kleine maatregelen hebben. Het isoleren van een leiding of het optimaliseren van rijroutes scheelt al snel procenten. Wil je weten hoe je dit kunt omzetten naar concrete voordelen? Lees dan Wat levert scope 1 emissies je bedrijf concreet op?.

Conclusie: Trede 3 is een gewoonte

De CO2-Prestatieladder trede 3 behalen is geen sprint, het is een marathon. Het draait om het inrichten van een systeem dat blijft draaien. Je moet blijven meten, blijven praten met leveranciers en blijven investeren in reductie.

Door de stappen in dit artikel te volgen, leg je een basis die niet alleen voldoet aan de norm, maar je bedrijf ook echt verduurzaamt. Het is een investering in de toekomst, voor zowel het milieu als de concurrentiepositie.