SKAO: wat zijn de kosten en doorlooptijd?

Wil je weten wat het kost om mee te doen met de CO₂-Prestatieladder via SKAO en hoe lang dat duurt? De kosten variëren van enkele duizenden euro’s voor een basiscertificering tot tienduizenden euro’s voor hogere niveaus, terwijl de doorlooptijd meestal tussen de 4 en 9 maanden ligt, afhankelijk van je eigen voorbereiding.

De Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen, oftewel SKAO, beheert dit instrument. Veel organisaties willen weten waar ze aan toe zijn voordat ze beginnen. Het is logisch dat je hier vragen over hebt. Het is namelijk een investering van tijd en geld. In dit artikel kijken we eerlijk naar wat je kunt verwachten. We gaan niet alleen over de cijfers praten, maar ook over wat er achter deze getallen schuilgaat.

De investering: wat kost het echt?

Om direct met de deur in huis te vallen: SKAO zelf rekent geen kosten voor het aanmelden. De stichting stelt de norm vast en beheert het register. De kosten die jij maakt, zitten vooral in de externe partijen en je eigen tijd. De grootste kostenpost is de certificerende instelling. Dit is een onafhankelijk bedrijf dat jouw systeem en data komt controleren.

De prijs hangt af van het niveau dat je wilt halen. Wil je alleen trede 1 of 2 behalen? Dan is de audit vaak sneller en dus goedkoper. Ga je voor trede 3, 4 of 5? Dan wordt het ingewikkelder. De auditor moet meer documenten checken en langer kijken naar je processen. Dit kost meer geld. Een schatting voor een middenkader bedrijf dat start met trede 3 ligt vaak tussen de €3.000 en €6.000 voor de certificering alleen.

Daar komen nog kosten bij voor je eigen organisatie. Je hebt iemand nodig die het project leidt. Dat kan een bestaande medewerker zijn, maar die moet wel tijd vrijmaken. Als je niemand hiervoor hebt, kan het handig zijn om externe hulp in te schakelen. Een adviseur kan helpen met het opzetten van het CO₂-managementsysteem. Die kosten kunnen variëren, afhankelijk van hoeveel hulp je nodig hebt. Soms kost dit enkele duizenden euro’s, soms meer.

De tijdsinvestering: hoe lang duurt het traject?

Naast geld is tijd een belangrijke factor. De doorlooptijd hangt enorm af van hoe ver je al bent. Ben je net begnen met meten? Dan duurt het langer voordat je aan de slag kunt met de norm. SKAO geeft aan dat een certificeringstraject vaak 4 tot 9 maanden duurt. Dit is de tijd vanaf de aanmelding tot het behalen van het certificaat.

Deze tijd is opgebouwd uit verschillende stappen. Eerst moet je je aanmelden bij SKAO. Daarna kies je een certificerende instelling (CI). Zodra die is gekozen, wordt de audit gepland. De audit zelf duurt meestal 1 of 2 dagen, afhankelijk van de grootte van je bedrijf. Na de audit moet de CI alles uitwerken. Als er geen afwijkingen zijn, krijg je snel je certificaat.

Maar de voorbereiding is het echte werk. Als je nog niet bezig bent met CO₂ meten, moet je eerst je emissies in kaart brengen. Voor scope 1 en 2 (eigen gebruik en stroom) is dat vaak nog te doen. Maar voor scope 3 (keten) kan dit maanden duren. Het gaat hier niet om een snelle check, maar om een gedegen analyse. Zonder goede data kun je geen doelstellingen stellen.

Waarom SKAO meer is dan alleen een certificaat

Veel mensen zien SKAO en de CO₂-Prestatieladder als een plicht. Iets wat moet omdat een opdrachtgever het vraagt. Dat is jammer, want het is meer dan dat. Het is een manier om je bedrijfsvoering toekomstbestendig te maken. Het helpt je om na te denken over energiebesparing en efficiëntie.

Denk aan een aannemer die materialen inkoopt. Door de ladder te beklimmen, ga je niet alleen kijken naar de prijs, maar ook naar de CO₂-uitstoot van die materialen. Dit leidt vaak tot betere keuzes voor het milieu en soms zelfs tot lagere kosten op de lange termijn. Het dwingt je om na te denken over je totale bedrijfsvoering, niet alleen over de uitstoot van je eigen auto's.

Een ander voordeel is de marktpositie. Steeds meer overheden en grote bedrijven eisen een hoge trede van hun leveranciers. Zonder certificaat kun je soms niet eens meedoen aan aanbestedingen. Dus, naast de kosten en tijd, is er ook een Return on Investment (ROI) in de vorm van nieuwe opdrachten. Het is een investering die zich terugbetaalt in marktkansen.

De praktische stappen van aanmelden tot certificaat

Het proces begint bij SKAO. Je meldt je aan via hun website. Dit is het startpunt. Na aanmelding moet je een keuze maken voor een certificerende instelling. Dit zijn bedrijven zoals DNV, Bureau Veritas, of TÜV Nederland. Zij zijn onafhankelijk. Vergelijk offertes, want de prijzen kunnen verschillen. Kijk niet alleen naar de prijs, maar ook naar hun ervaring in jouw sector.

Zodra de CI is gekozen, start de fase van voorbereiding. Je stelt de scope van je CO₂-voetafdruk vast. Wat meet je wel en wat niet? Dit is cruciaal. Een te grote scope is onwerkbaar, een te kleine scope levert geen goed beeld op. Vervolgens ga je data verzamelen. Dit is vaak het meest tijdrovende onderdeel. Je hebt facturen, meterstanden en reisadministraties nodig.

Na de dataverzameling stel je een CO₂-reductieplan op. Je moet doelen stellen voor de komende jaren. Dit plan moet realistisch en meetbaar zijn. De auditor zal dit plan kritisch bekijken. Zijn de doelen haalbaar? Zijn de maatregelen concreet? Als dit allemaal klopt, volgt de audit. Tijdens de audit loop je met de auditor door je systeem heen. Het is een gesprek, geen examen. Als je goed bent voorbereid, is dit een formele stap.

Na de audit ontvang je een rapport. Als er geen grote problemen zijn, krijg je het certificaat. Dit certificaat is drie jaar geldig. Wel moet er elk jaar een tussentijdse audit plaatsvinden. Dit heet een surveillance audit. Die is korter en goedkoper dan de eerste audit, maar het kost wel elk jaar tijd en geld.

De kosten per trede uitgelegd

De CO₂-Prestatieladder heeft vijf treden. Hoe hoger je klimt, hoe meer eisen er worden gesteld. Dit is direct terug te zien in de kosten.

Trede 1 en 2: Dit zijn de basisniveaus. Hier gaat het vooral om inzicht in je eigen emissies (scope 1 en 2) en een beleidsverklaring. De audit is hier het kortst. De kosten zijn relatief laag. Veel bedrijven beginnen hier om te wennen aan het systeem.

Trede 3: Dit is een veelgevraagd niveau. Hier komt de uitstoot van de keten (scope 3) bij. Dit betekent dat je ook moet kijken naar je leveranciers en afnemers. De hoeveelheid data neemt enorm toe. De audit duurt langer en is dus duurder. Ook de voorbereiding kost meer tijd.

Trede 4 en 5: Dit zijn de hoogste niveaus. Hier moet je niet alleen meten, maar ook actief en aantoonbaar reduceren. Je moet investeringen doen die leiden tot CO₂-reductie. De administratieve lasten nemen toe. Je moet aantonen dat je reductiedoelen haalt. De certificeringskosten zijn hier het hoogst, maar de opdrachtgevers betalen hier ook de hoogste premies voor.

Het verhaal achter de doorlooptijd

De doorlooptijd wordt vaak onderschat. Het is niet alleen de dag van de audit. De meeste vertraging ontstaat bij het verzamelen van data. Stel je voor: je hebt vijf vestigingen en iedereen gebruikt anders brandstof. Sommige medewerkers rijden elektrisch, anderen diesel. Sommige declareren kilometers, anderen niet.

Om dit op te lossen, moet je processen aanpassen. Misschien moet je een app invoeren voor rittenregistratie. Of je moet leveranciers vragen om specifieke data over materialen. Dit soort processen kost tijd om in te voeren en nog meer tijd voordat het voldoende data oplevert voor een audit. Een tip is om te beginnen met meten voordat je je aanmeldt. Zo win je tijd.

Een andere factor is de capaciteit binnen je eigen bedrijf. Als de verantwoordelijke voor het CO₂-project dit erbij moet doen, naast een fulltime baan, zal het traject langer duren. Het helpt om een klein projectteam te vormen. Zo verdeel je de taken en houd je de vaart erin.

Als je eenmaal gecertificeerd bent, stopt het niet. De jaarlijkse audits en het bijwerken van de data zijn continue processen. Het is geen eenmalig project, maar een onderdeel van je bedrijfsvoering.

Hoe je de kosten en tijd kunt beheersen

Wil je de kosten laag houden? Zorg dan voor een goede voorbereiding. Hoe beter je data op orde is, hoe korter de auditor bezig is. Een rommelige administratie zorgt voor extra uren werk voor de auditor, en die rekenen dat door. Zorg dat je weet wat je meet en waarom.

Je kunt ook besparen door je eigen medewerkers op te leiden. Er zijn trainingen beschikbaar die je helpen om het CO₂-managementsysteem zelf op te zetten. Dit bespaart externe adviseurkosten. Het kost wel tijd om je medewerker op te leiden, maar op de lange termijn verdien je dit terug.

Een andere tip is om te kijken naar software. Er zijn tools die het meten en rapporteren makkelijker maken. Deze tools kosten geld, maar ze besparen veel tijd bij het verzamelen van data. Dit kan de totale doorlooptijd verkorten. Vergelijk verschillende aanbieders van software en kijk wat bij je past.

Als je serieus wilt beginnen, is het slim om eerst de basis te regelen. Je kunt kijken naar een Alles over CO2-Prestatieladder: de complete gids voor 2025 om een goed beeld te krijgen van wat er allemaal bij komt kijken. Dit helpt je om realistische inschattingen te maken voor je budget en planning.

Praktische valkuilen om te vermijden

Een veelgemaakte fout is het onderschatten van scope 3. Bedrijven meten scope 1 en 2 vaak prima, maar de ketenemissies zijn complex. Denk aan alle materialen die je inkoopt, het vervoer van goederen en de woon-werk verkeer van medewerkers. Dit verzamelen kost veel moeite. Begin hier op tijd mee.

Een andere valkuil is het ontbreken van managementcommitment. Als het management het alleen ziet als een verplichting voor een aanbesteding, zal het project vaak vastlopen. Medewerkers moeten het gevoel hebben dat het belangrijk is. Zonder steun van bovenaf is het moeilijk om de benodigde data te krijgen van verschillende afdelingen.

Check ook altijd of je wel echt voldoet aan de eisen van je doelniveau. Soms denken bedrijven dat ze klaar zijn voor trede 3, maar blijken ze nog te voldoen aan trede 2. Het is verstandig om vooraf een interne check te doen. Dit voorkomt teleurstellingen tijdens de audit. Je kunt hiervoor een CO2-Prestatieladder trede 4 checklist: ben je er klaar voor? gebruiken, ook als je lager start geeft dit inzicht.

Let ook op de kwaliteit van je beleid. Een MVO-beleid dat alleen op papier staat en niet in de praktijk wordt toegepast, telt niet mee. De auditor zal kijken of er daadwerkelijk acties worden ondernomen. Lees daarom ook over de Veelgemaakte fouten bij MVO beleid die je wilt vermijden om te zorgen dat je papierwerk ook klopt met de werkelijkheid.

Is het de investering waard?

De hamvraag blijft: is het geld en tijd waard? Dat hangt af van je bedrijfsstrategie. Als je wilt blijven meedoen met grote aanbestedingen, is het vaak een must. De markt beweegt nu eenmaal richting duurzaamheid.

Maar er zijn ook andere voordelen. Bedrijven die de ladder beklimmen, merken vaak dat ze efficiënter werken. Minder energie verbruiken betekent lagere rekeningen. Minder materiaalverspilling bespaart geld. Het is dus niet alleen een kostenpost, maar kan ook een besparing opleveren.

Het is verstandig om realistisch te zijn. Start niet direct op het hoogste niveau als je bedrijf er nog niet klaar voor is. Begin met een lager niveau, leer het systeem kennen en bouw het uit. Dit spreidt de kosten en de tijdsinvestering.

Voor een specifiek plan voor je eigen emissies, kijk eens naar dit stappenplan: scope 1 emissies behalen: stappenplan van A tot Z. Dit helpt je om de eerste stap, het meten, goed te zetten.

Conclusie

De kosten voor SKAO en de CO₂-Prestatieladder zijn geen vast bedrag. Het hangt af van je keuzes, je niveau en je voorbereiding. De doorlooptijd is te beïnvloeden door op tijd te beginnen met data verzamelen. Het is een uitdagend traject, maar een die veel bedrijven positief verrast.

Door kritisch te kijken naar je eigen processen en realistische doelen te stellen, houd je de kosten en tijd in de hand. Het is een investering in de toekomst van je bedrijf en de planeet. Met de juiste voorbereiding kun je de uitdaging aangaan zonder onnodige stress.

De CO₂-Prestatieladder via SKAO biedt een gestructureerde weg naar verduurzaming. Het zorgt voor inzicht, actie en erkenning. Of je nu net begint of al verder bent, de stappen zijn duidelijk. Zorg dat je weet wat je doet, waarom je het doet en hoe je het gaat meten. Dan sta je sterk in je schoenen tijdens het certificeringstraject.

De keuze om te starten is persoonlijk. Voor veel bedrijven is het een logische stap in hun groeistrategie. De markt vraagt erom en het helpt bij het verlagen van de eigen voetafdruk. Met een goede planning en de juiste focus is het een haalbare en waardevolle doelstelling.

Onthoud dat het een marathon is, geen sprint.